Start › Poradniki › Piktogramy ARASAAC

Piktogramy ARASAAC: czym są i jak ich używać

Większość piktogramów, które widziałeś na tablicach komunikacyjnych, planach dnia i etykietach w salach, pochodzi z jednej darmowej biblioteki. Nazywa się ARASAAC, tworzy ją hiszpański rząd regionalny i to dzięki niej darmowa aplikacja AAC może zawierać 13 799 piktogramów, nie każąc nikomu za nie płacić.

Czym jest ARASAAC

ARASAAC — Aragoński Portal Komunikacji Wspomagającej i Alternatywnej — prowadzi rząd Aragonii w Hiszpanii, przez swój departament edukacji. Publikuje bibliotekę ponad 10 000 piktogramów w kolorze i czerni-bieli, słownictwo w wielu językach oraz ogromny katalog materiałów dydaktycznych tworzonych przez samych użytkowników. Stała się domyślnym zestawem piktogramów dla AAC w całym świecie hiszpańskojęzycznym i w dużej części Europy, a korzystają z niej dziesiątki aplikacji, w tym ta.

Co pozwala licencja

Piktogramy ARASAAC publikowane są na licencji Creative Commons BY-NC-SA. W praktyce, dla tych, którzy używają ich najczęściej:

• BY — podaj źródło. Napisz, skąd pochodzą piktogramy. Wskaż autora i ARASAAC wszędzie tam, gdzie pojawia się materiał; ta strona robi to w stopce każdej podstrony.
• NC — użycie niekomercyjne. Możesz z nich swobodnie korzystać w terapii, w klasie i w domu, i możesz rozdawać materiały. Nie możesz sprzedawać tego, co z nich zrobisz. To klauzula, na której potykają się osoby planujące wystawić swoje materiały na sprzedaż.
• SA — na tych samych warunkach. Wszystko, co na nich zbudujesz, dziedziczy tę samą licencję.

To streszczenie w prostym języku, a nie porada prawna — przed publikacją lub dystrybucją czegokolwiek na większą skalę sprawdź aktualne warunki na stronie ARASAAC.

Jak wypada obok PCS i SymbolStix

PCS (Boardmaker) i SymbolStix to dwa duże zamknięte zestawy piktogramów i to one znajdują się w większości płatnych aplikacji AAC. Są dobrze zrobione i szeroko przebadane, a przy tym licencjonowane — czyli nie mogą opuścić aplikacji, która tę licencję wykupiła. To praktyczny powód, dla którego tablica wyeksportowana z komercyjnej aplikacji dociera gdzie indziej ze słowami, ale bez obrazków. ARASAAC nie ma takiego ograniczenia, więc tablica na nim zbudowana może wędrować między narzędziami i przetrwać każde z nich. Żadne badania nie mówią, że jeden zestaw piktogramów jest zrozumiały dla wszystkich; jasne jest natomiast, że spójność liczy się znacznie bardziej niż to, który wybrałeś.

Jak znaleźć właściwy piktogram

Piktogram działa tylko wtedy, gdy uczący się potrafi powiązać go z pojęciem, a najtrudniej jest ze słowami abstrakcyjnymi: jeszcze, nie, znowu czy chcę nie mają oczywistego obrazka. Szukaj raczej po pojęciu niż po dokładnym słowie, obejrzyj kilka kandydatów przed wyborem i wybieraj ten, którego znaczenie da się odgadnąć bez podpisu. A gdy piktogram dla danego słowa już zostanie wybrany, zostaw go w spokoju: podmiana obrazka, który ktoś zdążył zapamiętać, kosztuje więcej, niż kiedykolwiek kosztował obrazek niedoskonały.

Jak używać ich w SayThrough

1. Każde słowo na każdej tablicy już ma swój piktogram — nie ma czego pobierać ani przypisywać.
2. Edycja przycisku otwiera wyszukiwarkę piktogramów obejmującą całą bibliotekę, w języku profilu — więc polską tablicę przeszukuje się polskimi słowami.
3. Zamiast nich możesz wstawiać własne zdjęcia wszędzie tam, gdzie zdjęcie będzie czytelniejsze: konkretna osoba, jej prawdziwy kubek, te właśnie drzwi wejściowe.

A co z Mulberry?

Tablice SayThrough są zbudowane na 13 799 piktogramach ARASAAC. Drugim dużym zestawem na otwartej licencji jest Mulberry, publikowany na CC BY-SA — te same warunki dzielenia się, bez klauzuli niekomercyjnej, co ma znaczenie, jeśli potrzebujesz piktogramów do czegoś, co zamierzasz sprzedawać.